การให้ กู้ยืมเงิน หรือ การมีหนี้สินระหว่างบุคคล เมื่อถึงกำหนดชำระแล้วลูกหนี้ไม่สามารถชำระเงินคืนได้ตามที่ตกลงกัน เจ้าหนี้อาจต้องหาวิธีทำให้การชำระหนี้มีความชัดเจนมากขึ้น ซึ่งหนึ่งในวิธีที่นิยมใช้คือการทำ หนังสือรับสภาพหนี้ เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันว่าลูกหนี้ยอมรับว่ามีหนี้อยู่จริง พร้อมระบุจำนวนเงินและเงื่อนไขการชำระหนี้ให้ชัดเจน แต่หากลูกหนี้ไม่ปฏิบัติตามข้อตกลง หนังสือฉบับนี้สามารถนำไปฟ้องร้องได้หรือไม่ มีอายุความกี่ปี และหากหนี้เดิมขาดอายุความไปแล้วจะยังใช้สิทธิเรียกร้องได้หรือไม่ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจข้อกฎหมายและประเด็นสำคัญเกี่ยวกับหนังสือรับสภาพหนี้ค่ะ
หนังสือรับสภาพหนี้ คืออะไร
หนังสือรับสภาพหนี้ คือ เอกสารสัญญาทางกฎหมายที่จัดทำขึ้นเพื่อเป็นหลักฐานยืนยันว่า ลูกหนี้ยอมรับว่าตนเองเป็นหนี้เจ้าหนี้จริง ตามจำนวนเงินและเงื่อนไขที่ระบุไว้ในเอกสาร โดยหนังสือรับสภาพหนี้มักจัดทำขึ้นหลังจากเกิดหนี้เดิมแล้ว เช่น หนี้จากการกู้ยืมเงิน การซื้อขาย หรือการกระทำละเมิด เพื่อปรับปรุงเงื่อนไขการชำระหนี้ใหม่ หรือใช้เป็นหลักฐานยืนยันว่ามีหนี้ดังกล่าวอยู่จริง
การทำหนังสือรับสภาพหนี้จึงเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เจ้าหนี้มีหลักฐานแสดงสิทธิเรียกร้องอย่างชัดเจน โดยเฉพาะกรณีที่ลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินตามกำหนด เจ้าหนี้สามารถนำเอกสารดังกล่าวมาใช้ประกอบการดำเนินคดีเพื่อเรียกร้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย
หนังสือรับสภาพหนี้ ฟ้องได้ไหม
หนังสือรับสภาพหนี้จัดเป็นหลักฐานทางกฎหมายที่เจ้าหนี้สามารถนำไปใช้ประกอบการยื่นฟ้องร้องบังคับคดีต่อศาลได้ หากลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ตามที่ตกลงไว้ อย่างไรก็ตาม การที่เจ้าหนี้จะสามารถฟ้องร้องได้หรือไม่นั้น ต้องพิจารณาความสมบูรณ์ของเอกสาร มูลหนี้เดิม และข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องประกอบกันด้วย
เงื่อนไขสำคัญที่ทำให้หนังสือรับสภาพหนี้ใช้ฟ้องร้องได้ตามกฎหมาย
- ต้องมีลายมือชื่อของลูกหนี้ เอกสารควรมีลายมือชื่อของลูกหนี้อย่างชัดเจน โดยการมีลายมือชื่อลูกหนี้ฝ่ายเดียวก็สามารถใช้เป็นหลักฐานในการฟ้องร้องได้ หากมีข้อความและรายละเอียดที่แสดงถึงการยอมรับหนี้อย่างชัดเจน
- ระบุมูลหนี้ให้ชัดเจน เอกสารควรระบุรายละเอียดของมูลหนี้เดิม จำนวนเงินที่ลูกหนี้ยอมรับว่าเป็นหนี้ รวมถึงกำหนดระยะเวลาและเงื่อนไขการชำระเงินให้แน่นอน
- ข้อตกลงต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย ข้อความและเงื่อนไขในหนังสือต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย เช่น การกำหนดอัตราดอกเบี้ยต้องเป็นไปตามกฎหมายที่ใช้บังคับกับหนี้ประเภทนั้น โดยการกู้ยืมเงินระหว่างบุคคลทั่วไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 654 กำหนดอัตราดอกเบี้ยไม่เกินร้อยละ 15 ต่อปี ทั้งนี้ หนี้บางประเภทที่อยู่ภายใต้กฎหมายเฉพาะอาจมีหลักเกณฑ์แตกต่างกัน
นอกจากนี้ เจ้าหนี้ควรเก็บเอกสารที่เกี่ยวข้องกับหนี้เดิม เช่น สัญญากู้ยืมเงิน หลักฐานการโอนเงิน ใบแจ้งหนี้ หรือข้อความสนทนาที่แสดงถึงการตกลงชำระหนี้ เพื่อใช้เป็นพยานหลักฐานประกอบการดำเนินคดีหากเกิดข้อพิพาทขึ้นในภายหลัง

หนังสือรับสภาพหนี้ มีอายุความกี่ปี
อายุความของหนังสือรับสภาพหนี้แบ่งออกเป็น 2 กรณี ขึ้นอยู่กับว่าลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพหนี้ก่อนหรือหลังจากหนี้เดิมขาดอายุความแล้ว โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้
1. ทำหนังสือรับสภาพหนี้ก่อนหนี้เดิมขาดอายุความ
หากลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพหนี้ก่อนที่หนี้เดิมจะขาดอายุความ จะมีผลทางกฎหมายทำให้อายุความสะดุดหยุดลง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14
ผลของการรับสภาพหนี้ คือ ระยะเวลาที่นับไปก่อนหน้านั้นจะไม่นำมารวมกับการนับอายุความครั้งใหม่ และเมื่อเหตุที่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลงสิ้นสุดลง จะเริ่มนับอายุความใหม่ตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย โดยใช้อายุความตามประเภทของมูลหนี้เดิม เช่น
- หนี้เงินกู้ยืมทั่วไป โดยทั่วไปมีอายุความ 10 ปี หากไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้เป็นอย่างอื่น
- หนี้บัตรเครดิต โดยทั่วไปมีอายุความ 2 ปี
- หนี้ผ่อนชำระเป็นงวด เช่น หนี้ที่กำหนดให้ผ่อนคืนเงินต้นเป็นงวด ๆ อาจมีอายุความ 5 ปี ตามลักษณะของสิทธิเรียกร้อง
ทั้งนี้ ต้องพิจารณาลักษณะของหนี้และข้อตกลงในการชำระเงินเป็นรายกรณี ไม่สามารถพิจารณาจากชื่อเรียกของหนี้เพียงอย่างเดียว
2. ทำหนังสือรับสภาพหนี้หลังหนี้เดิมขาดอายุความแล้ว
หากลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพความรับผิดหลังจากหนี้เดิมขาดอายุความไปแล้ว จะมีผลทางกฎหมายแตกต่างจากกรณีแรก โดยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/35 กำหนดให้สิทธิเรียกร้องที่เกิดจากการรับสภาพความรับผิดโดยมีหลักฐานเป็นหนังสือ หรือการให้ประกันตามเงื่อนไขของกฎหมาย มีอายุความ 2 ปี นับแต่วันที่ได้รับสภาพความรับผิดหรือให้ประกัน
ผลในทางกฎหมาย คือ เจ้าหนี้อาจนำหลักฐานการรับสภาพความรับผิดดังกล่าวมาใช้เรียกร้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้ได้ภายในกำหนดอายุความตามมาตรานี้ โดยต้องพิจารณาว่าการรับสภาพความรับผิดเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายหรือไม่
ดังนั้น ก่อนทำหนังสือรับสภาพหนี้ เจ้าหนี้ควรตรวจสอบวันเริ่มต้นและวันสิ้นสุดของอายุความเดิมให้ชัดเจน เพราะการทำหนังสือรับสภาพหนี้ก่อนและหลังหนี้ขาดอายุความมีผลทางกฎหมายแตกต่างกัน
หนังสือรับสภาพหนี้ ฟ้องอาญาได้ไหม
โดยหลักแล้ว การผิดนัดไม่ชำระเงินตามหนังสือรับสภาพหนี้ถือเป็นการผิดสัญญาทางแพ่ง ไม่ใช่ความผิดทางอาญาโดยอัตโนมัติ ลูกหนี้จึงไม่ต้องรับโทษจำคุกเพียงเพราะไม่ชำระหนี้ตามหนังสือรับสภาพหนี้ และเจ้าหนี้ไม่สามารถนำหนังสือดังกล่าวไปแจ้งความดำเนินคดีอาญาในข้อหาผิดสัญญาเพียงอย่างเดียวได้
อย่างไรก็ตาม สามารถแบ่งพิจารณาได้เป็น 2 กรณี ดังต่อไปนี้
1. ไม่สามารถใช้ฟ้องเป็นคดีอาญาเรื่องใหม่ได้จากการผิดนัดชำระหนี้เพียงอย่างเดียว
การที่ลูกหนี้ไม่ชำระเงินตามกำหนดในหนังสือรับสภาพหนี้ เป็นเรื่องผิดนัดชำระหนี้ตามข้อตกลงทางแพ่ง ไม่ได้ทำให้เกิดความผิดทางอาญาขึ้นใหม่โดยอัตโนมัติ เจ้าหนี้จึงต้องใช้สิทธิเรียกร้องทางแพ่งเพื่อฟ้องร้องให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามกฎหมาย
2. สามารถนำไปใช้เป็นหลักฐานประกอบคดีอาญาที่มีอยู่เดิมได้
หากมูลหนี้เดิมเกิดจากการกระทำความผิดทางอาญาอยู่แล้ว เช่น การยักยอกทรัพย์ หรือการฉ้อโกง หนังสือรับสภาพหนี้อาจนำไปใช้เป็นพยานหลักฐานประกอบการพิจารณาคดี เพื่อแสดงให้เห็นว่าผู้ถูกกล่าวหาหรือจำเลยยอมรับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับหนี้หรือความเสียหายที่เกิดขึ้น
อย่างไรก็ตาม การทำหนังสือรับสภาพหนี้ไม่ได้หมายความว่าผู้ทำยอมรับว่าตนกระทำความผิดอาญาเสมอไป และไม่ได้เป็นหลักฐานชี้ขาดว่ามีความผิด ต้องพิจารณาพยานหลักฐานอื่นและองค์ประกอบความผิดตามกฎหมายประกอบด้วย
สำหรับกรณีเช็คเด้ง ต้องพิจารณากฎหมายที่ใช้บังคับและข้อเท็จจริงของการออกเช็คเป็นการเฉพาะ ไม่ควรถือว่าการผิดนัดชำระหนี้ทุกกรณีเป็นความผิดอาญา
รับสภาพหนี้กับการยอมความ ต่างกันอย่างไร
การรับสภาพหนี้กับการยอมความเป็นกระบวนการทางกฎหมายที่มีวัตถุประสงค์และผลทางกฎหมายแตกต่างกัน แม้ทั้งสองกรณีอาจเกี่ยวข้องกับการชดใช้ค่าเสียหายหรือการตกลงระหว่างคู่กรณีก็ตาม
1. การยอมความในคดีอาญา คือ การที่ผู้เสียหายและผู้กระทำความผิดตกลงระงับข้อพิพาททางอาญาตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด โดยเฉพาะคดีความผิดต่อส่วนตัว ซึ่งการถอนคำร้องทุกข์ ถอนฟ้อง หรือยอมความโดยถูกต้องตามกฎหมาย อาจทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับไปได้ ทั้งนี้ ต้องพิจารณาตามประเภทของความผิดและขั้นตอนของคดี
2. การทำหนังสือรับสภาพหนี้ คือ การที่ลูกหนี้ยอมรับว่าตนมีหนี้หรือมีความรับผิดชอบต่อเจ้าหนี้ และตกลงชำระหนี้หรือชดใช้ค่าเสียหายตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในเอกสาร
เพราะการรับสภาพหนี้มีขึ้นเพื่อเป็นหลักฐานยืนยันสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ รวมถึงอาจทำให้อายุความสะดุดหยุดลงในกรณีที่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย และใช้เป็นหลักฐานประกอบการดำเนินคดีในภายหลัง
ฉะนั้น การทำหนังสือรับสภาพหนี้จึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการยอมรับความรับผิดและการชดใช้ความเสียหายทางแพ่งเท่านั้น ไม่ใช่ปัจจัยที่ทำให้คดีอาญายุติลงโดยอัตโนมัติ

การรับสภาพหนี้คืออะไร
การรับสภาพหนี้ คือ การที่ลูกหนี้กระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดด้วยความสมัครใจ เพื่อแสดงให้เห็นว่าตนยอมรับว่ามีหนี้ต่อเจ้าหนี้จริง โดยมูลหนี้ที่นำมารับสภาพหนี้ต้องเป็นสิทธิเรียกร้องที่มีอยู่ตามกฎหมาย และต้องพิจารณาด้วยว่าหนี้ดังกล่าวยังไม่ขาดอายุความหรือเข้าหลักเกณฑ์การรับสภาพความรับผิดภายหลังขาดอายุความตามกฎหมายหรือไม่
การรับสภาพหนี้ไม่จำเป็นต้องทำเป็นหนังสือรับสภาพหนี้เพียงอย่างเดียว เพราะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14 ยังมีการกระทำอื่นที่กฎหมายถือว่าเป็นการรับสภาพหนี้ ซึ่งอาจส่งผลให้อายุความสะดุดหยุดลงได้
วิธีการรับสภาพหนี้ มาตรา 193/14 มีอะไรบ้าง
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14 กำหนดให้การรับสภาพหนี้เป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง โดยมีวิธีการที่ถือว่าเป็นการรับสภาพหนี้ 5 กรณี คือ
- ทำเป็นหนังสือรับสภาพหนี้ ลูกหนี้จัดทำเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อยอมรับว่าตนเป็นหนี้เจ้าหนี้จริง
- ชำระหนี้บางส่วน ลูกหนี้ชำระเงินคืนให้แก่เจ้าหนี้บางส่วน ซึ่งแสดงถึงการยอมรับหนี้ตามสิทธิเรียกร้อง
- ชำระดอกเบี้ย ลูกหนี้ชำระดอกเบี้ยที่เกิดจากหนี้เดิมให้แก่เจ้าหนี้
- ให้ประกัน ลูกหนี้จัดหาหลักประกันเพื่อรับรองการชำระหนี้
- กระทำการอื่นที่แสดงว่ายอมรับสภาพหนี้ เป็นการกระทำใด ๆ ที่ปราศจากข้อสงสัยและแสดงให้เห็นโดยปริยายว่าลูกหนี้ยอมรับหนี้ตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้
ทั้งนี้ การกระทำดังกล่าวต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานประกอบกัน ไม่ใช่ทุกการชำระเงินหรือการลงลายมือชื่อในเอกสารจะถือเป็นการรับสภาพหนี้ตามกฎหมายโดยอัตโนมัติ
ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาที่น่าสนใจเกี่ยวกับหนังสือรับสภาพหนี้
การศึกษาคำพิพากษาศาลฎีกาจะช่วยให้เข้าใจหลักเกณฑ์การรับสภาพหนี้และผลทางกฎหมายได้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยมีตัวอย่างคำพิพากษาที่เกี่ยวข้องดังต่อไปนี้
1. ประเด็น: หนังสือรับสภาพหนี้ไม่เข้าลักษณะแห่งตราสารที่ระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ จึงไม่ต้องติดอากรแสตมป์
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3290/2546
จำเลยฎีกาข้อกฎหมายว่า เอกสารบันทึกข้อตกลงตามคำฟ้องมีข้อความว่าเป็นการกู้ยืมเงินและอยู่ในรูปสัญญา เมื่อมิได้ปิดอากรแสตมป์จึงรับฟังไม่ได้ตามประมวลรัษฎากรฯ นั้น เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน จำเลยมีสิทธิยกขึ้นฎีกาได้แม้จะมิได้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 249 วรรคสอง
ข้อความในบันทึกข้อตกลงที่ว่าผู้ให้สัญญายอมรับว่าได้เป็นหนี้ต่อผู้รับสัญญาจริงโดยระบุเท้าความให้เห็นว่าหนี้ตามบันทึกข้อตกลงดังกล่าวมีมูลหนี้มาจากการกู้ยืมเงิน จึงเป็นหนังสือรับสภาพหนี้มิใช่สัญญากู้ยืมเงิน อันจะเป็นลักษณะแห่งตราสารซึ่งต้องปิดอากรแสตมป์ตามประมวลรัษฎากรฯ
สาระสำคัญ: หนังสือรับสภาพหนี้กับสัญญากู้ยืมเงินเป็นเอกสารที่มีลักษณะทางกฎหมายแตกต่างกัน การพิจารณาว่าต้องติดอากรแสตมป์หรือไม่ จึงต้องพิจารณาลักษณะและเนื้อหาของเอกสารเป็นสำคัญ
2. ประเด็น: ต้องทำการรับสภาพหนี้ก่อนหนี้เดิมจะขาดอายุความ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1233/2552
เอกสารการส่งมอบและรับสินค้า ไม่มีข้อความใดที่แสดงให้เห็นว่าจำเลยทั้งสามตกลงหรือขอให้โจทก์หักหนี้ค่าจ้างที่จำเลยทั้งสามค้างชำระกับหนี้สินค้าที่โจทก์สั่งซื้อจากจำเลยทั้งสาม กรณีจึงถือไม่ได้ว่าจำเลยทั้งสามทำหนังสือรับสภาพหนี้หรือกระทำการใด ๆ อันปราศจากข้อสงสัยแสดงให้เป็นปริยายว่ายอมรับสภาพหนี้ตามสิทธิเรียกร้องของโจทก์
ส่วนใบเซ็นรับเอกสารการประมาณการค่าใช้จ่ายที่โจทก์อ้างว่าจำเลยที่ 2 เป็นผู้ลงลายมือชื่อรับเอกสารไว้นั้น ก็ไม่มีข้อความใดที่ระบุหรือแสดงให้เห็นว่าจำเลยที่ 2 ยอมรับว่าเป็นหนี้ตามที่โจทก์อ้าง การที่จำเลยที่ 2 ลงลายมือชื่อรับเอกสารดังกล่าวไว้ ถือไม่ได้ว่าเป็นการกระทำอันปราศจากข้อสงสัยที่แสดงให้เห็นเป็นปริยายว่ายอมรับสภาพหนี้ตามสิทธิเรียกร้องของโจทก์แต่อย่างใด
กรณีตามที่โจทก์อ้างจึงไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/14 ที่จะเป็นเหตุให้อายุความสะดุดหยุดลง และการรับสภาพหนี้จะต้องเป็นการกระทำก่อนที่หนี้จะขาดอายุความ เมื่อโจทก์นำคดีมาฟ้องจำเลยเป็นระยะเวลาเกินกว่า 2 ปี ตั้งแต่จำเลยทั้งสามรับมอบงานที่โจทก์ทำเสร็จสิ้นแล้ว สิทธิเรียกร้องในมูลหนี้จ้างทำของทั้ง 3 รายการของโจทก์จึงขาดอายุความ
สาระสำคัญ: การลงลายมือชื่อในเอกสารเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าเป็นการรับสภาพหนี้เสมอไป หากไม่มีข้อความหรือพฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าลูกหนี้ยอมรับหนี้ตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้ และการรับสภาพหนี้ที่จะทำให้อายุความสะดุดหยุดลงต้องเกิดขึ้นก่อนหนี้ขาดอายุความ
3. ประเด็น: ไม่มีมูลหนี้ต่อกัน ถือเป็นการแปลงหนี้ใหม่ เพราะไม่ถือว่าเป็นเจ้าหนี้และลูกหนี้ต่อกัน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9121/2538
กรณีที่จะต้องด้วยบทบัญญัติตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/35 ต้องเป็นกรณีลูกหนี้เป็นหนี้เจ้าหนี้อยู่ก่อนแล้ว ต่อมาหนี้ขาดอายุความภายหลังจากนั้นลูกหนี้จึงได้รับสภาพความรับผิด โดยมีหลักฐานเป็นหนังสือ เมื่อจำเลยไม่เคยเป็นหนี้โจทก์มาก่อน การที่จำเลยทำหนังสือรับสภาพหนี้ขอชำระหนี้แทนบริษัท บ. ยังถือไม่ได้ว่าเป็นการรับสภาพความรับผิด โดยมีหลักฐานเป็นหนังสือตามมาตรา 193/35 แต่กรณีเป็นการแปลงหนี้ใหม่ด้วยการเปลี่ยนตัวลูกหนี้จากบริษัท บ. จำกัด มาเป็นจำเลย
การฟ้องคดีตามบันทึกข้อตกลงแปลงหนี้ใหม่ไม่มีกฎหมายบัญญัติกำหนดอายุความไว้โดยเฉพาะ จึงมีอายุความ 10 ปี ตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/30
สาระสำคัญ: การรับสภาพหนี้ตามมาตรา 193/35 ต้องมีมูลหนี้ระหว่างเจ้าหนี้และลูกหนี้อยู่ก่อน หากบุคคลที่ทำหนังสือไม่เคยเป็นลูกหนี้ของเจ้าหนี้มาก่อน อาจเข้าลักษณะการแปลงหนี้ใหม่แทน ซึ่งมีผลทางกฎหมายและอายุความแตกต่างกัน
หนังสือรับสภาพหนี้ ที่ดีควรจะมีอะไรบ้าง
การจัดทำหนังสือรับสภาพหนี้ควรระบุรายละเอียดให้ครบถ้วนและชัดเจน เพื่อป้องกันปัญหาการโต้แย้งในภายหลัง และช่วยให้เจ้าหนี้สามารถนำเอกสารไปใช้เป็นหลักฐานประกอบการดำเนินคดีได้ โดยรายละเอียดสำคัญที่ควรมี ได้แก่
- ระบุชื่อเจ้าหนี้และลูกหนี้ พร้อมรายละเอียดที่สามารถระบุตัวบุคคลได้ เช่น ชื่อ-นามสกุล เลขประจำตัวประชาชน และที่อยู่
- ระบุมูลหนี้และจำนวนเงินให้ชัดเจน เช่น หนี้เกิดจากการกู้ยืมเงิน การซื้อขาย หรือการชดใช้ค่าเสียหาย รวมถึงระบุเงินต้นและดอกเบี้ย (ถ้ามี)
- ระบุข้อความยอมรับว่าเป็นหนี้จริง พร้อมแสดงเจตนาว่าจะชำระหนี้ และกำหนดระยะเวลาหรืองวดการชำระเงินให้ชัดเจน
- ระบุวันที่จัดทำเอกสารและลายมือชื่อ โดยให้ลูกหนี้ลงลายมือชื่อรับรองข้อความในเอกสาร และอาจมีพยานลงลายมือชื่อเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือของหลักฐาน
นอกจากนี้ ควรจัดทำเอกสารอย่างน้อย 2 ฉบับ โดยให้เจ้าหนี้และลูกหนี้เก็บไว้ฝ่ายละ 1 ฉบับ และควรตรวจสอบข้อความทั้งหมดก่อนลงลายมือชื่อ เพื่อให้มั่นใจว่ารายละเอียดตรงกับข้อตกลงที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับจริง
หาทนายฟ้องคดีตามหนังสือรับสภาพหนี้
หากลูกหนี้ไม่ชำระเงินตามกำหนดในหนังสือรับสภาพหนี้ หรือมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับจำนวนเงินและเงื่อนไขการชำระหนี้ เจ้าหนี้ควรตรวจสอบสิทธิเรียกร้องและอายุความก่อนดำเนินการฟ้องร้อง เพราะการใช้สิทธิทางกฎหมายต้องพิจารณาจากมูลหนี้เดิม เอกสารหลักฐาน และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
สำนักงานทนายความติวานนท์ให้บริการให้คำปรึกษาด้านกฎหมายและดำเนินคดีแพ่ง รวมถึงการฟ้องร้องเรียกชำระหนี้ตามหนังสือรับสภาพหนี้ โดยสามารถปรึกษาทนายความเพื่อประเมินข้อเท็จจริง ตรวจสอบเอกสาร และวางแนวทางดำเนินคดีให้เหมาะสมกับกรณีของคุณ
ติดต่อสำนักงานทนายความติวานนท์
- เบอร์โทรศัพท์: 02-125-2511
- เวลาทำการ: 08.00–17.00 น. (หยุดวันอาทิตย์)
- E-mail: info@tiwanonlaw.com
- Facebook: สำนักงานทนายความติวานนท์
- LINE: @tiwanonlaw
- YouTube: สำนักงานทนายความติวานนท์
- เว็บไซต์: สำนักงานทนายความติวานนท์
- แผนที่สำนักงาน: Google Maps
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหนังสือรับสภาพหนี้ (FAQ)
1. หนังสือรับสภาพหนี้ต้องมีพยานเซ็นหรือไม่?
โดยทั่วไป กฎหมายไม่ได้กำหนดให้หนังสือรับสภาพหนี้ทุกฉบับต้องมีพยานลงลายมือชื่อ แต่ควรให้ลูกหนี้ลงลายมือชื่อและระบุรายละเอียดหนี้ให้ชัดเจน การมีพยานลงชื่อเพิ่มเติมอาจช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือของเอกสารเมื่อเกิดข้อพิพาท
2. ลูกหนี้ไม่ทำตามหนังสือรับสภาพหนี้ เจ้าหนี้ต้องทำอย่างไร?
หากลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ เจ้าหนี้สามารถรวบรวมหนังสือรับสภาพหนี้และหลักฐานเกี่ยวกับมูลหนี้เดิม เพื่อนำไปใช้ประกอบการฟ้องคดีแพ่งเรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้ได้ โดยควรตรวจสอบอายุความก่อนดำเนินคดี
3. หนังสือรับสภาพหนี้ที่ไม่มีตราประทับหรืออากรแสตมป์ใช้ฟ้องได้หรือไม่?
การพิจารณาต้องดูประเภทและลักษณะของเอกสาร โดยหนังสือรับสภาพหนี้ไม่ใช่สัญญากู้ยืมเงินโดยอัตโนมัติ จึงไม่สามารถสรุปได้ว่าต้องติดอากรแสตมป์ทุกฉบับ ทั้งนี้ ควรตรวจสอบเนื้อหาและวัตถุประสงค์ของเอกสารประกอบกัน


